Hukuk Bülteni: Ekim 2026

Hukuk Bülteni'nin bu ilk sayısında, adli tatilin başladığı 20 Temmuz 2026'dan bugüne, 18 Ekim 2026'ya kadar geçen dönemdeki gelişmeleri bir araya getirdik. Bu dönem; medeni usul, icra ve iflas, borçlar, ceza, idare ve aile hukuku alanlarında son yılların en kapsamlı ve uygulamayı doğrudan yönlendiren değişikliklerine sahne oldu.

Dönemin omurgasını, 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi), aynı gün yayımlanan 7590 sayılı Kanun ile Anayasa Mahkemesi'nin ağustos ve eylül aylarında Resmî Gazete'de yayımlanan iki norm denetimi kararı oluşturuyor. Aşağıda bu yenilikleri alan alan, getirdikleri usuli mekanizmalar ve uygulamaya yansımalarıyla birlikte ele aldık.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki gelişmeler

Belirsiz alacak davası kaldırıldı

7589 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle HMK m. 107 tamamen yürürlükten kaldırıldı. Böylece 2011'den bu yana özellikle işçilik alacakları, trafik kazaları ve malpraktis kaynaklı cismani zarar davalarında kullanılan, talep sonucunun miktarı kesin olarak belirlenemediğinde asgari bir tutarla dava açma imkânı sona erdi.^[1] Konuyu “Belirsiz Alacak Davasının Yürürlükten Kaldırılması ve Yeni Kısmi Dava Rejimi” başlıklı yazımızda ayrıntılı olarak değerlendirmiştik.

Kanun koyucu, kazanılmış hakları korumak ve derdest davalarda usul karmaşasını önlemek için açık bir geçiş hükmü öngördü:

• 31 Temmuz 2026'dan önce açılmış davalar: Mülga HMK m. 107 bu davalarda uygulanmaya devam ediyor. Bilirkişi raporundan sonra yapılacak talep artırımları da belirsiz alacak davası statüsünde sonuç doğuruyor.
• 31 Temmuz 2026'dan itibaren açılan davalar: Belirsiz alacak davası açılamıyor; alacağın miktarı tam olarak bilinemiyorsa kısmi dava yoluna başvurulması gerekiyor.

Kısmi davada ıslahsız ve zamanaşımı korumalı talep artırımı

Belirsiz alacak davasının kaldırılmasıyla doğabilecek hak kayıplarını önlemek için HMK m. 109'a dördüncü fıkra eklendi. Buna göre alacağın yalnızca bir kısmının dava edildiği hâllerde davacı, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar talebini artırabiliyor.

“Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.” (HMK m. 109/4)

Bu açık kanuni düzenleme sayesinde, yargılamanın uzaması nedeniyle artırılan kısım yönünden zamanaşımı def'i ileri sürülemeyecek; ıslah dilekçesi verme zorunluluğu ve ıslah harcı tartışması da ortadan kalkıyor. Artırım hakkı bir defaya mahsus olduğundan, bilirkişi raporu alınmadan erken kullanılması hâlinde sonradan ortaya çıkan bakiye için aynı imkânın kalmayacağı gözetilmeli.

Bölge adliye mahkemesi kararlarında yeni temyiz süzgeci

HMK m. 362'ye eklenen üçüncü fıkrayla, istinaf incelemesi sonucunda verilen kararların temyiz edilebilirliği yeniden düzenlendi:^[2]

• Bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu kısmen veya tamamen kabul ederek yeniden esas hakkında verdiği kararın kabul ya da ret edilen kısmı, HMK m. 341/2'deki istinaf parasal sınırını aşıyorsa temyiz edilebilecek.
• İlk derece mahkemesi kararı ile bölge adliye mahkemesinin yeniden verdiği karar arasındaki fark bu parasal sınırı geçmiyorsa temyiz yolu kapalı.
• Bölge adliye mahkemesinin yeniden verdiği karar yalnızca vekâlet ücreti veya yargılama giderlerine ilişkinse, miktara bakılmaksızın temyiz yoluna başvurulamayacak.

E-duruşmada imza kuralı 31 Ekim'de yürürlüğe giriyor

HMK m. 149'da yapılan değişiklikle, ses ve görüntü aktarımı yoluyla duruşmaya katılanlar bakımından elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. İkrar, yemin, davadan feragat, davayı kabul ve sulh gibi işlemler bu kolaylığın dışında. Hüküm, Kanun'un yayımından üç ay sonra, 31 Ekim 2026'da yürürlüğe giriyor.^[3]

Hukuki konularda bilirkişiye başvurmak disiplin cezasına bağlandı

Yıllardır uygulayıcıların en çok şikâyet ettiği sorunlardan biri, mahkemelerin hukuki nitelendirme gibi hâkimlik mesleğinin gerektirdiği konularda dahi dosyayı bilirkişiye göndermesi ve yargılamanın bu nedenle uzamasıydı. Bu yasak HMK m. 266'da zaten yer alıyordu; 7589 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 63. maddesine eklenen (f) bendi ise “mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurmak” fiilini uyarma cezası gerektiren disiplin eylemleri arasına aldı.^[4]

Düzenleme, dosyanın gereksiz yere bilirkişiye gönderilmesine duruşmada veya beyan dilekçesiyle itiraz ederken doğrudan dayanak olarak ileri sürülebilecek güçlü bir araç sağlıyor. Mahkemeler artık delil tespiti ve teknik hesap dışındaki hukuki değerlendirmeleri bizzat yapmak durumunda.

İcra ve iflas hukuku: ihale, ortaklığın giderilmesi ve vesayet satışları

7589 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle İİK m. 114'te, hem elektronik satış portalındaki ihale süreçlerini hem de ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) satışlarını doğrudan etkileyen değişiklikler yapıldı.^[5]

Ortaklığın giderilmesinde mirasçılar arasında kapalı ilk artırma

Tüm maliklerin payını miras yoluyla edindiği ve mülkiyetinde mirasçı olmayan üçüncü kişilerin payı bulunmayan taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilirse, birinci artırma yalnızca malik mirasçılar arasında yapılıyor. Usul şu esaslara bağlandı:

• Bir defaya mahsus: Mirasçılar arasındaki kapalı artırma yalnızca bir kez uygulanır.
• Birinci artırma: Tekliflerin taşınmazın muhammen kıymetinin yüzde yüzünü ve varsa rüçhanlı alacaklar ile masrafları geçmesi gerekir.
• İkinci artırma: Birinci artırmada satış gerçekleşmezse ikinci artırma genel açık artırma usulüne döner ve teklif tabanı muhammen kıymetin yüzde ellisi olarak uygulanır.

Bu mekanizma, aile yadigârı taşınmazların doğrudan piyasa spekülatörlerine geçmesini önlemeyi amaçlıyor. Payını mirasçılardan satın almış veya bağış yoluyla edinmiş üçüncü bir kişinin malik olduğu taşınmazlarda bu usul uygulanmıyor.

İhale bedelini yatırmayan alıcıya yüzde beş idari para cezası

Elektronik ihalelerde yapay tekliflerle ihaleyi kilitleyen ve bedeli süresinde yatırmayan alıcılara karşı caydırıcı yaptırımlar getirildi:

• En yüksek teklifi verip yedi günlük süre içinde ihale bedelini yatırmayan alıcıya, teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında icra dairesi veya satış memurunca doğrudan idari para cezası verilecek; ceza 6183 sayılı Kanun uyarınca tahsil dairelerince tahsil edilecek.
• Alıcının yatırdığı yüzde onluk teminat iade edilmeyecek; önce satış masraflarına mahsup edilecek, kalan kısım icra dosyalarında alacaklılara, ortaklığın giderilmesinde ise paydaşlara payları oranında dağıtılacak.
• İhale bedelini yatırmayan kişi paydaşlardan biriyse teminatın tamamı doğrudan diğer pay sahiplerine ödenecek.

Vesayet altındaki malların satışı elektronik portala taşınıyor

TMK m. 440 ve 444'te yapılan değişikliklerle, vesayet makamının gözetiminde kısıtlıların taşınır ve taşınmaz mallarının satışında da İİK m. 114'teki elektronik açık artırma hükümleri ile istisnai pazarlıkla satış koşulları uygulanacak. Satışlar UYAP'a entegre elektronik satış portalında yapılacak; ihale vesayet makamının onamasıyla tamamlanacak ve onama kararı ihale gününden itibaren on gün içinde verilecek. Bu hükümler 31 Ekim 2026'da yürürlüğe giriyor.^[6]

Borçlar hukuku ve faiz

Bedensel zarar ve destekten yoksun kalma tazminatlarında faiz

7589 sayılı Kanun, TBK m. 55'e üçüncü ve dördüncü fıkraları ekleyerek faiz başlangıcı ve peşin ödemelerin mahsubu konusundaki içtihat ayrılıklarını kanunla çözdü:^[7]

• İşlemiş (bilinen) dönem zararları: Zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilindiği döneme ilişkin tazminat toplamına, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten itibaren kanuni faiz işletilecek.
• İşleyecek (gelecek) dönem zararları: Kazancın bilinemediği geleceğe ilişkin tazminat toplamına karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek.
• Tahkikat öncesi ödemelerin mahsubu: İfa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar (örneğin sigorta şirketlerince) yapılan ödemeler, ödeme tarihindeki değerine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilecek.
• Geçiş kuralı: Düzenleme 31 Temmuz 2026'dan sonra meydana gelen haksız fiillere ve zarar doğuran olaylara uygulanıyor; önceki olaylarda eski hükümler ve içtihatlar geçerliliğini koruyor.

Kanuni faiz Merkez Bankası reeskont oranına bağlandı

Enflasyonist ortamda paranın değer kaybını önlemek amacıyla 3095 sayılı Kanun'un 1. maddesi değiştirildi. Sözleşmeyle kararlaştırılmamış faiz ödemelerinde yıllık oran, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni olarak belirlenecek. 30 Haziran tarihindeki reeskont oranı önceki yılın 31 Aralık tarihindeki orandan beş puan veya daha fazla farklıysa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanacak. Böylece kanuni faiz, yılda iki kez güncellenebilen hareketli bir yapıya kavuştu.^[8]

Ceza ve ceza muhakemesi hukuku

Hesap kullandıranlara nitelikli dolandırıcılıkta yarı oranında indirim

Bilişim sistemleri ve banka hesapları üzerinden işlenen dolandırıcılık suçlarında, hesaplarını veya ödeme araçlarını başkasına devredenlerin cezai sorumluluğu yeniden derecelendirildi. TCK m. 158'e eklenen dördüncü fıkraya göre suça iştirak; kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla banka veya kredi kartını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri başkasına verme fiiliyle sınırlı kalmışsa, verilecek ceza yarı oranında indiriliyor.^[9] Düzenlemenin kapsamını ve bir af niteliği taşımadığını “IBAN Dosyalarında Yeni Dönem” başlıklı yazımızda ele almıştık.

Kanun'un geçici 1. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarıyla bu dosyalar için kapsamlı bir geçiş rejimi kuruldu:

• Kanun yolundaki dosyalar: 31 Temmuz 2026'dan önce hüküm kurulup dosyası bölge adliye mahkemesinde veya Yargıtay'da bulunan sanıklar hakkındaki kararlar lehe kanun uyarınca bozulacak ve dosyalar ilk derece mahkemesine gönderilecek.
• İnfaz aşamasındaki dosyalar: Daha önce etkin pişmanlıktan yararlanmamış hükümlüler, mahkemece yapılacak ihtardan itibaren altı ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirlerse TCK m. 168/2'deki etkin pişmanlık indiriminden yararlanabilecek. Bu süre nedeniyle infaz ertelenemeyecek veya durdurulamayacak.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması baştan düzenlendi

Anayasa Mahkemesi'nin CMK m. 231'in beşinci ila on dördüncü fıkralarını iptal eden kararının ardından madde, 7589 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle baştan aşağı yenilendi:^[10]

• İstinaf yolu: HAGB kararlarına karşı itiraz değil, doğrudan istinaf kanun yoluna başvurulacak. Bölge adliye mahkemesinin veya Yargıtay'ın ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği HAGB kararlarına karşı ise temyiz yolu açık.
• Esas denetimi: İstinaf ve temyiz mercii incelemeyi hem usule hem esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden yapacak; önceki şekli itiraz denetimi aşıldı.
• Kötü muamele yasağı: CMK m. 231/14 uyarınca işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa m. 17 kapsamındaki kötü muamele suçlarında HAGB kararı verilemeyecek.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı ve mağdur hakları

7589 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle CMK m. 308'de olağanüstü kanun yolu denetimini doğrudan etkileyen iki değişiklik yapıldı:^[11]

• Üç aylık hak düşürücü süre: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının, Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları dışındaki kararlarına karşı Ceza Genel Kurulu'na itiraz yetkisi, dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren üç ay ile sınırlandı. Sanık lehine yapılacak itirazlarda bu süre aranmıyor. Kural, geçici 1. maddenin sekizinci fıkrası uyarınca 31 Temmuz 2026'dan sonra Başsavcılığa teslim edilen dosyalara uygulanıyor.
• İtiraz isteminde bulunabilecekler: Maddeye eklenen dördüncü fıkrayla, Başsavcılıktan itiraz yoluna gitmesini talep etme hakkı sanık ve müdafiinin yanı sıra katılana, katılma isteği karara bağlanmamış olana ve katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlara da açıkça tanındı.

İdari yargılama hukuku

Tek hâkim sınırı 486.000 TL'ye çıktı, görev alanı genişledi

7589 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle 2576 sayılı Kanun'un 7. maddesi değiştirildi.^[12]

• İdare ve vergi mahkemelerinde konusu 486.000 TL'yi aşmayan iptal, tam yargı ve vergi davaları heyet yerine tek hâkimle karara bağlanacak.
• Maddenin (b), (c), (d) ve (e) bentleri uyarınca öğrencilerin okuldan uzaklaştırma ve ilişik kesme dışındaki disiplin, not, sınıf geçme, burs ve yurt işlemleri ile kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemleri ve uyarma cezalarına ilişkin davalar, parasal değere bakılmaksızın tek hâkimin görevine bırakıldı.
• Yeni sınır 31 Temmuz 2026'dan sonra açılan davalara uygulanıyor.

Bölge idare mahkemesinin kaldırma kararlarına karşı Danıştay yolu

7589 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle İYUK m. 46'ya eklenen ikinci fıkrayla Danıştay'ın temyiz denetim alanı genişletildi. Kanun'un 46. maddesinin birinci fıkrasındaki katalogda yer almayan davalarda, bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesinde ilk derece kararını kaldırarak yeniden esas hakkında verdiği kararlar, tebliğden itibaren otuz gün içinde Danıştay'da temyiz edilebilecek.^[13]

Şu kararlar ise bu imkânın dışında tutuldu: idare ve vergi mahkemelerinde tek hâkimle görülen davalar (486.000 TL'yi aşmayanlar); Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun, 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu uyarınca açılan davalar; ilk derece kararı ile istinaf kararı arasındaki farkın istinaf parasal sınırını geçmediği kararlar ve yalnızca vekâlet ücreti veya yargılama giderine ilişkin hükümler.

Karayolları Trafik Kanunu'ndaki gelişmeler

Aday sürücülük süresi iki yıl, iptal sebepleri genişledi

31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7590 sayılı Kanun ile Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 17. maddesinde aday sürücülük yeniden düzenlendi. İlk kez sürücü belgesi alanlar ile sürücü belgesi iptal edilip yeniden hak kazananlar, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl süreyle aday sürücü sayılıyor.^[14] Aday sürücülük süresinde aşağıdaki hâllerden biri gerçekleşirse sürücü belgesi doğrudan iptal ediliyor:

• Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlal yapılması,
• 75 ceza puanının aşılması,
• Araç cinsi fark etmeksizin 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması,
• Kırmızı ışık ve yaya geçidinde yayaya öncelik kurallarının üç kez ihlal edilmesi.

Trafik Kanunu'nda bu yılın başında hız ihlallerine ilişkin yapılan değişiklikleri de “Radar Cezalarında %10 Hesabı Bitti!” başlıklı yazımızda ele aldık.

Anayasa Mahkemesi'nin norm denetimi kararları

Yoksulluk nafakasında “süresiz olarak” ibaresi iptal edildi

Anayasa Mahkemesi, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin diğer taraftan “süresiz olarak” nafaka isteyebilmesine imkân tanıyan TMK m. 175/1'deki ibareyi Anayasa'nın 2, 5 ve 17. maddelerine aykırı bularak iptal etti. Karar 30 Eylül 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı.^[15]

Mahkeme, nafaka yükümlüsünün kusursuz veya az kusurlu olsa dahi evliliğin süresine bakılmaksızın ömür boyu sürecek bir mali yük altına sokulmasının katlanılamaz bir dengesizlik yarattığını; kanun metni süresiz nafakayı zorunlu kılmasa da yerleşik uygulamanın hâkime süre konusunda takdir yetkisi tanımadığını ve bunun belirlilik ilkesiyle bağdaşmadığını vurguladı.

İptal hükmü, doğacak boşluğun tarafları mağdur etmemesi ve yasama organının evlilik süresi, yaş ve çalışma gücü gibi ölçütleri içeren süreli bir nafaka düzenlemesi hazırlayabilmesi için yayımdan dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar mevcut hüküm uygulanmaya devam edecek; ancak karar, görülmekte olan davalarda süreli nafaka taleplerinin ve beklenen yasal reformun hukuki zeminini oluşturuyor. Karar, mevcut nafakaların kendiliğinden sona ermesi sonucunu doğurmuyor. Kararın gerekçesini ve derdest davalara etkisini “Yoksulluk Nafakasında ‘Süresiz Olarak’ İbaresinin İptali” başlıklı yazımızda ayrıntılı olarak incelemiştik.

Ticari davalarda basit yargılama usulü Anayasa'ya uygun bulundu

Ticari uyuşmazlıklarda belirli bir parasal sınırın altındaki davaların yazılı yargılama yerine basit yargılama usulüyle görülmesini öngören TTK m. 4/2'nin iptali istemi, Anayasa Mahkemesi tarafından oybirliğiyle esastan reddedildi. Karar 5 Ağustos 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı.^[16]

Mahkeme; ticari hayatın hızı ve usul ekonomisinin gerekleri karşısında basit usulün adil yargılanma ve mahkemeye erişim haklarını zedelemediğini, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinin bulunmamasının tek başına savunma hakkını ihlal etmediğini ve yargılama usulünü belirlemede kanun koyucunun geniş takdir yetkisi bulunduğunu belirtti. Kural yürürlükte kalmaya devam ediyor.

Diğer gelişmeler

Sermaye kaybı hesabındaki geçici düzenleme 2028'e uzatıldı

TTK m. 376'nın uygulanmasına ilişkin Tebliğ'de yapılan değişiklikle, sermaye kaybı ve borca batıklık hesabında henüz ifa edilmemiş yabancı para yükümlülüklerinden doğan kur farkı zararlarının tamamının ve 2020–2021 yıllarına ait kiralama giderleri, amortismanlar ile personel giderleri toplamının yarısının dikkate alınmayabilmesine imkân tanıyan geçici düzenlemenin süresi 1 Ocak 2028'e uzatıldı. Bu imkân isteğe bağlıdır ve yönetim kurulunun TTK m. 376 kapsamındaki yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.^[17]

Ekim ayı kira artış sınırı: %31,49

Konut ve çatılı işyeri kiralarında, kira dönemi Ekim 2026'da yenilenen sözleşmeler için uygulanabilecek en yüksek artış oranı, on iki aylık TÜFE ortalaması olan %31,49'dur.^[18] Kira bedelinin eksik ödenmesi hâlinde başvurulabilecek yolları ilgili yazımızda özetlemiştik.

Bu dönem sitemizde

Hatırlatmalar

• 31 Ekim 2026: 7589 sayılı Kanun'un e-duruşmada imza ve vesayet altındaki malların elektronik satışına ilişkin hükümleri yürürlüğe giriyor.
• Kasım 2026 başı: Kasım ayında yenilenecek kira sözleşmeleri için uygulanacak artış sınırı TÜİK tarafından açıklanacak.
• 30 Haziran 2027: TMK m. 175/1'deki “süresiz olarak” ibaresinin iptali yürürlüğe giriyor.
• 1 Ocak 2028: TTK m. 376 kapsamındaki geçici hesaplama imkânının bitiş tarihi.

Bültenin yeni sayılarını e-posta ile almak isterseniz sayfanın altındaki alandan abone olabilirsiniz. Görüş ve sorularınız için info@atilhukuk.com.tr adresine yazabilirsiniz.

Hazırlayanlar: Av. Yiğit Atıl, Av. Elif Tansu Sert Atıl

Bu bülten 18 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuatı ve yayımlanmış kararları yansıtır. Genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata başvurunuz.

© 2026 Atıl Hukuk Bürosu. Tüm hakları saklıdır. Bu bültenin tamamı veya bir bölümü yazılı izin alınmadan çoğaltılamaz, değiştirilemez ve yayımlanamaz; kaynak gösterilerek kısa alıntı yapılabilir.