Konkordato Hukuku Bilgilendirme Notu

Giriş

Borçlarını,

• vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya
• vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu,

• vade verilmek veya
• tenzilat(indirim) yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebilir. (m.285)

Yapılış biçimine göre 3 çeşit konkordato vardır:

1. Vade Konkordatosu
2. Tenzilat Konkordatosu
3. Karma Konkordato

Yapılış zamanına göre 2 çeşit konkordato vardır:

1. İflastan Önce Konkordato
2. İflastan Sonra Konkordato

Yapılış amacına göre 2 çeşit konkordato vardır:

1. Adi Konkordato (Borç Tasfiyesi)
2. Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordato

NEREDEN TALEP EDİLİR?

Konkordato talebinde bulunulabilecek yetkili ve görevli mahkeme ;

• İflasa tabi borçlu için borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi,
• İflasa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir.

KİMLER TALEP EDEBİLİR?

• Alacaklı veya borçlu konkordato talebinde bulunabilir.

KONKORDATONUN AŞAMALARI

1. Konkordatoya başvuru (m. 285-286)

• Gerekçeli dilekçeye kanunda aranan belgeler eklenerek başvuru yapılır.

Ön proje, Malvarlığı durumunu gösterir belgeler, Alacaklıları ve alacak durumunu gösteren belgeler, Konkordato başarısını gösteren tablo (karşılaştırma tablosu / iflâsa tâbi borçlular için), Makul güvence veren denetim raporları.

• Konkordato avansı yatırılmalıdır.

• a) Konkordato talep edilirken bildirilen alacaklı sayısının üç katı tutarında tebligat gideri,
• b) Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanacak yedi adet ilan bedelinin asgari tutarı olan 2.000,00 Türk Lirası,
• c) Resmî İlan Fiyat Tarifesinde belirlenen Basın-İlan Kurumu resmî ilan portalında yapılacak yedi adet ilan bedelinin asgari tutarı,
• ç) İlgili kurum ve kuruluşlara yapılacak bildirim için elli adet iadeli taahhütlü posta ücreti,
• d) Bir bilirkişi için Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen ücretin üç katı tutarı,
• e) Mahkemece belirlenecek ücreti sonradan tamamlanmak üzere konkordato komiseri olarak görevlendirilecek kişi için asgari 2.600,00 Türk Lirası üzerinden hesaplanan, geçici mühlet süresini kapsayacak şekilde, beş aylık ücret tutarı,
• f) Diğer iş ve işlemler için 1.300,00 Türk Lirası,
• g) İflasa tabi olanlar yönünden 53.000,00 Türk Lirası iflas gideri.

2. Geçici mühlet (m. 287-288) (3+2 ay)

• Kanunda aranan belgeler eksiksiz mevcutsa derhal geçici mühlet kararı verilir.
• Kararla birlikte malvarlığı için gerekli görülen tedbirler alınır.
• Geçici konkordato komiseri görevlendirilir.
• Kesin mühletin sonuçlarını doğurur.
• İlân ve gerekli yerlere bildirim yapılır.

3. Kesin mühlet (m. 289-298) (1 yıl+6 ay)

• Mahkeme borçluyu, talep eden alacaklıyı, komiseri dinler; itiraz eden alacaklıların talebini değerlendirir.
• Kararla birlikte malvarlığı için gerekli görülen tedbirler alınır.
• Kesin mühlet komiseri görevlendirilir.
• Alacaklılar kurulu oluşturulabilir. (tek sayı olmakla birlikte max. 7 alacaklı)
• Kesin mühlet kanunda belirtilen sonuçları doğurur.

4. Alacaklılar toplantısı (m. 299-303)

• Alacaklıları alacaklarını bildirmeye, borçluyu bunlar hakkında beyana davet edilir.
• Alacaklılar toplantısına davet gerçekleşir.
• Alacaklılar toplantısı ve oylama yapılır.

5. Konkordatonun mahkemece incelenmesi ve tasdiki (m. 304-308b)

6. Konkordatonun uygulanması ve tasfiye (m. 308c-308g)

KONKORDATO HAKKINDA GENEL BİLGİLER

1. Ön projede; borçlunun borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, bu kapsamda alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacaklarını, ödemelerin yapılması için borçlunun mevcut mallarını satıp satmayacağını, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli malî kaynağın sermaye artırımı veya kredi temini yoluyla yahut başka bir yöntem kullanılarak sağlanacağını göstermelidir.

2. Karşılaştırmalı tabloda; konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösterilmelidir. Bu aşamada mali konularda alanında uzman kişilerden destek alınması önemlidir.

3. Makul güvence veren denetim raporu; Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşu tarafından Türkiye Denetim Standartlarına göre yapılacak denetim kapsamında hazırlanır. Konkordato ön projesinde yer alan teklifin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği hususunda görüş beyan edilir.

4. Mahkeme, konkordato başvurusunda eksiklik olmaması halinde geçici mühlet kararı verir. Geçici mühlet kararıyla birlikte konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla bir veya alacak / alacaklı sayısına göre 3 adet geçici konkordato komiseri görevlendirir. Konkordato komiserlerinden biri hukukçu, biri mali müşavir ve biri de sektör temsilcisi olur. Bu aşamadan itibaren şirketin yönetimi ve mali işlem takibi konkordato komiserinin onayına tabi şekilde ilerler.

5. Geçici mühlet ve geçici konkordato komiserinin görev süresi kural olarak 3 aydır. Konkordato komiseri bu süre zarfında konkordato projesinin başarıya ulaşıp ulaşmayacağı ve borçlunun tedbirlere uyup uymadığı takip edilir. Bu süre bir defaya mahsus 2 ay uzatılabilir. Geçici mühlet süresi 5 ayı geçemez.

6. Geçici mühlet kararı, ticaret sicili gazetesinde ve Basın-İlan Kurumunun resmî ilân portalında ilân olunur ve derhâl tapu müdürlüğüne, ticaret sicili müdürlüğüne, vergi dairesine, gümrük ve posta idarelerine, Türkiye Bankalar Birliğine, Türkiye Katılım Bankaları Birliğine, mahallî ticaret odalarına, sanayi odalarına, taşınır kıymet borsalarına, Sermaye Piyasası Kuruluna ve diğer lazım gelen yerlere bildirilir.

7. Geçici mühlet kararının ilanında alacaklıların, ilândan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz ederek konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını delilleriyle birlikte ileri sürebilecekleri ve bu çerçevede mahkemeden konkordato talebinin reddini isteyebilecekleri belirtilir.

8. Geçici mühlet kararının öne çıkan bazı sonuçları;

• Mühlet içinde borçlu aleyhine hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur, ihtiyatî tedbir ve ihtiyatî haciz kararları uygulanmaz, bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. Borçlunun bu avantajlı uygulamadan zamanında faydalanmak ve beklenmedik hacizlerden korunmak için borçlarını vadesinde ödeyemeyeceğini fark ettiği ilk an başvuru için hazırlıklara başlaması önemlidir.
• İmtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir. (işçilik, nafaka.,)
• Rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur.
• Mühlet sırasında rehinle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış olan takiplere devam edilebilir ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez. Ancak rehinli malın konkordato projesine göre işletme tarafından kullanılması öngörülmüyor veya kıymeti düşecek ya da muhafazası masraflı olacak ise 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki usule göre satışına izin verilebilir. Satış gelirinden rehinli alacaklıya rehin bedeli kadar ödeme yapılır.
• Borçlu, komiserin nezareti altında işlerine devam edebilir. Şöyle ki; mühlet kararı verirken veya mühlet içinde mahkeme, bazı işlemlerin geçerli olarak ancak komiserin izni ile yapılmasına veya borçlunun yerine komiserin işletmenin faaliyetini devam ettirmesine karar verebilir. Tedbirlere aykırı hareket edilmesi konkordato teklifinin reddine ve iflasa karar verilmesine sebebiyet verebilir. Bu aşamada avukat - borçlu - komiser işbirliği önem arz etmektedir.

9. Konkordato mahkemesi, geçici mühlet süresi sona ermeden evvel kesin mühlet verip vermeyeceği hakkında bir karar tesis etmek üzere duruşma günü tayin eder. Duruşma gününden önce borçluya duruşmada hazır bulunması gerektiğini tebliğ eder. Konkordato komiserinden de geçici mühlet sürecine dair görüşünü yazılı olarak talep eder.

10. Konkordato mahkemesinde, konkordato projesinin başarıya ulaşacağına dair kanaat oluşursa borçluya 1 yıllık kesin mühlet verilir. Aksi halde konkordatonun reddine ya da borçlunun iflasına karar verilir.

11. Mahkemece, kesin mühlet kararıyla beraber veya kesin mühlet içinde uygun görülecek bir zamanda yedi alacaklıyı geçmemek, herhangi bir ücret takdir edilmemek ve tek sayıda olmak kaydıyla ayrıca bir alacaklılar kurulu oluşturur.

12. Kesin mühlet, komiserin bu durumu açıklayan gerekçeli raporu ve talebi üzerine mahkemece altı aya kadar uzatılabilir. Bu süre zarfında alacağa faiz işlemez.

Ek 1 - Borçlunun iyileşmesi nedeniyle kesin mühletin kaldırılması:

Konkordato talebi ile amaçlanan iyileşmenin, kesin mühletin sona ermesinden önce gerçekleştiğinin komiserin yazılı raporuyla mahkemeye bildirilmesi üzerine mahkemece resen, kesin mühletin kaldırılarak konkordato talebinin reddine karar verilir.

Ek 2 - Kesin mühletin kaldırılması, konkordato talebinin reddi ve borçlunun iflası:

İflâsa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra;

• Borçlunun malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerekiyorsa,
• Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa ya da borçlunun alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği anlaşılıyorsa.
• Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflasına resen karar verir.

13. Yukarıdaki tabloda bahsedilen ihtimallerin yaşanmadığı süreçlerde; Alacaklılar, komiser tarafından 288 inci madde uyarınca yapılacak ilânla, ilân tarihinden itibaren onbeş gün içinde alacaklarını bildirmeye davet olunur.

14. Komiser, borçluyu iddia olunan alacaklar hakkında açıklamada bulunmaya davet eder.

15. Konkordato projesinin hazırlanması, alacakların bildirilmesi ve tahkiki tamamlandıktan sonra komiser, 288 inci madde uyarınca yapacağı yeni bir ilânla alacaklıları, konkordato projesini müzakere etmek üzere toplanmaya davet eder. (Alacaklılar Toplantısı)

16. Komiser alacaklılar toplantısına başkanlık eder ve borçlunun durumu hakkında bir rapor verir. Alacaklılar toplantısında aşağıdaki tabloda yer alan çoğunluğun sağlanması halinde konkordato projesi kabul edilmiş sayılır.

17. Borçludan alacaklı olmalarına rağmen alacaklılar toplantısında oy kullanamayanlar:

• İmtiyazlı alacakların alacaklıları,
• Borçlunun eşi ve çocuğu ile kendisinin ve evlilik bağı ortadan kalkmış olsa dahi eşinin anası, babası ve kardeşi,
• Rehinle temin edilmiş olan alacakların alacaklıları.

18. Alacaklılar toplantısından alınan karar bir tutanak ile kayıt altına alınır ve alacaklılara 7 günlük iltihak süresi tanınır. Bu sürede olumlu oylar olumsuz olarak değiştirilemez ancak olumsuz oylar olumlu olarak değiştirilebilir.

19. Komiser, iltihak süresinin sonunda konkordatoya ilişkin bütün belgeleri, konkordato projesinin kabul edilip edilmediğine ve tasdikinin uygun olup olmadığına dair gerekçeli raporunu mahkemeye tevdi eder.

20. Komiserin gerekçeli raporunu ve dosyayı tevdi alan mahkeme, konkordato hakkında karar vermek üzere yargılamaya başlar. Kesin mühlet içinde karar verir ve kararını ilan eder. Kesin mühlet içinde karar verilemeyeceği anlaşılırsa kesin mühletin etkilerinin 6 ay daha uzamasına karar verir ve her halükarda bu 6 aylık süre bitmeden karar verilir.

21. Konkordatonun tasdiki şartları:

• a) Adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması; malvarlığının terki suretiyle konkordatoda paraya çevirme hâlinde elde edilen hasılat veya üçüncü kişi tarafından teklif edilen tutarın iflâs yoluyla tasfiye hâlinde elde edilebilecek bedelden fazla olacağının anlaşılması.
• b) Teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması (bu kapsamda mahkeme, borçlunun beklenen haklarının dikkate alınıp alınmayacağını ve alınacaksa ne oranda dikkate alınacağını da takdir eder).
• c) Konkordato projesinin 302 nci maddede öngörülen çoğunlukla kabul edilmiş bulunması.
• ç) 206 ncı maddenin birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklıların alacaklarının tam olarak ödenmesinin ve mühlet içinde komiserin izniyle akdedilmiş borçların ifasının, alacaklı bundan açıkça vazgeçmedikçe yeterli teminata bağlanmış olması (302 nci maddenin altıncı fıkrası kıyasen uygulanır).
• d) Konkordatonun tasdikinin gerektirdiği yargılama giderleri ile konkordatonun tasdiki durumunda alacaklılara ödenmesi kararlaştırılan para üzerinden alınması gereken harcın, tasdik kararından önce, borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olması. (Konkordatoda karar ve ilan harcı, alacaklılara verilmesi kararlaştırılan tutarın binde 2,27’sidir)

22. Konkordatonun taraflar için bağlayıcı hâle gelmesi, geçici mühlet kararından önce başlatılmış takiplerde konulan ve henüz paraya çevrilmemiş olan hacizleri hükümden düşürür.

23. Rehinli Alacaklılarla Müzakere Ve Borçların Yapılandırılması:

• Adi konkordatoda borçlu, ön projede belirtmek suretiyle, alacaklı lehine rehin tesis edilmiş borçlarının yapılandırılmasını bu madde uyarınca talep eder.
• Komiser, kesin mühlet içinde uygun göreceği zamanda bütün rehinli alacaklıları borçlunun anapara indirimi, faiz indirimi, vadelendirme veya diğer ödeme tekliflerini müzakere etmek üzere tebligat çıkartarak davet eder.
• Borçlunun tekliflerinin alacak miktarı itibarıyla üçte ikiyi aşan çoğunlukla kabul edilmesi hâlinde, borçlu ile anlaşamayan rehinli alacaklı, konkordato talep tarihinden itibaren, taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan temerrüt öncesi faiz oranı uygulanmak suretiyle, diğer rehinli alacaklılarla yapılan anlaşmalardan en uzun vadelisine tabi olur.
• Bu madde kapsamında gerçekleştirilecek müzakerenin, maddede öngörülen yeter sayıda alacaklı tarafından kabul edilmemesi, adî alacaklılarca kabul edilen teklifin tasdik edilmesine engel oluşturmaz.

Bu belge Atıl Hukuk Bürosu tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçeriklerin izinsiz kopyalanması, çoğaltılması veya ticari amaçla kullanılması yasaktır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata başvurunuz.